KPSS GYGK Türkçe 4 Deneme EVP Akademi Çözümler | TEST 1
1. Birinci Boşluk: "Okura üstten bakan" ve "yol arkadaşı samimiyetinin zıttı" olan bir kelime gelmeli. "Buyurgan" kelimesi, otoriter ve üstten bakan tavrı tam olarak karşılar.
İkinci Boşluk: "Mutlak doğruları savunmamak" ve "yerleşik düşünceleri olduğu gibi kabul etmemek" eylemi, bu düşünceleri "sorgulamak" ile tamamlanır.
Cevap: B
2. I. Elinden gelmek: Bir şeyi yapmaya gücü yetmek. (Doğru)
II. El çekmek: Bu deyim "bir yardımı esirgemek" değil, "bir işi artık yapmaz olmak, o işi bırakmak veya o işle ilgisini kesmek" anlamına gelir. Yardımı esirgemek için "elini çekmek" (desteğini çekmek) veya "el vermemek" gibi ifadeler bağlama göre değişebilir ama "el çekmek" temel olarak vazgeçmeyi anlatır.
III. Eli yatkın: Alışkın, becerikli. (Doğru)
IV. El atmak: Bir işe başlamak, müdahale etmek. (Doğru)
V. Eli ayağına dolaşmak: Heyecanlanmak, şaşırmak, ne yapacağını şaşırmak. (Doğru)
Cevap: B
3. A Seçeneği: I. cümlede sosyologlar ve kuramcıların konuyu "mercek altına alması" bunu doğrular.
B Seçeneği: II. cümlede "yansıtma mı yoksa yeniden inşa mı" ikilemi bir tartışma konusudur.
C Seçeneği: III. cümlede "somut verilerle ortaya koymaktadır" ifadesi bilimsel/kanıta dayalı bulguyu destekler.
D Seçeneği: IV. cümlede "örneklem darlığı" ve "kültürel değişkenler", temkinli yaklaşmanın (kuşkunun) gerekçesidir.
E Seçeneği: V. cümlede bir yöntem önerisi yoktur; sadece geleceğe dair bir tahmin/öngörü (boyut kazanacağı düşünülüyor) söz konusudur.
Cevap: E
4. II. Cümledeki Durum: İki eserin aynı kökenden gelse de "birbirine taban tabana zıt" (farklı) bir karakter sergilediği iddiasıdır.
I. Cümledeki İşlev: Bu zıtlığı/farklılığı; "epik mücadele" ve "mütevazı macera/içsel değişim" gibi içerik detaylarıyla somutlaştırıyor/belirgin kılıyor.
Cevap: C
5. A) Kızılcahamam İlçesi'ni: Kurala göre özel isme dahil olmayan "il, ilçe, belde, köy" sözcükleri küçük harfle başlar. Dolayısıyla doğru yazım "Kızılcahamam ilçesini" olmalıydı.
B) Türk Dil Kurumunun: Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler (TDK kuralı gereği) kesme işaretiyle ayrılmaz. Yazım doğru.
C) Boğaz Köprüsü'nden: Yapı, anıt, köprü gibi mimari eser adları özel isimdir ve gelen ek kesmeyle ayrılır. Yazım doğru.
D) Orta Çağ Avrupası'nda: Tarihî dönem, çağ ve devir adları büyük harfle başlar, gelen ek ayrılır. Yazım doğru.
E) Batı Anadolu'nun: Yer yön isimleri, özel isimden önce gelirse büyük harfle başlar. Yazım doğru.
Cevap: A
6. (I) Numaralı yere noktalı virgül (;) getirilmelidir. Çünkü cümlenin öznesi olan "İkinci Bahar"dan sonra gelen grupta virgüllerle ayrılmış eş görevli sözcükler (Ali Haydar Bey, Hanım...) vardır. Karışıklığı önlemek için özne noktalı virgülle ayrılır.
(II) Numaralı yere virgül (,) getirilir. "Bir hikâye, bir iç döküştü" (Eş görevli yüklem grupları).
(III) Numaralı yere virgül (,) getirilir. "Sokakları, meşhur kebapçısı" (Eş görevli tamlananlar).
(IV) Numaralı yere noktalı virgül (;) getirilmelidir. Cümlenin öznesi olan "dizi" sözcüğünden sonra nesneler (insan sıcaklığını, dostluğu...) virgülle sıralandığı için özne noktalı virgülle vurgulanır.
(V) Numaralı yere virgül (,) getirilir. "İnsan sıcaklığını, dostluğu" (Eş görevli nesneler).
Sonuç: I ve IV numaralı yerlere noktalı virgül (;), diğerlerine virgül (,) gelir.
Cevap: B
7. I. Zarf-fiil II. Sıfat-fiil III. Sıfat-fiil
IV. Çekimli Fiil (Gelecek Zaman) V. Sıfat-fiil
Cevap: D
8. I. Üreticilerle: Üre-t- (Fiilden Fiil Yapım Eki) > Üre-t-ici (Fiilden İsim Yapım Eki). Sözcük birden fazla yapım eki almıştır.
II. Besinlerin: Besle- (Fiil Kökü) > Bes-in (Fiilden İsim Yapım Eki)
III. Tohumdan: Tohum (İsim Kökü) > -dan (İsmin Ayrılma Hal Eki). "-dan/-den" eki bir çekim ekidir. Sözcükte anlamı veya türü değiştiren bir yapım eki yoktur.
IV. Süreçlerini: Sür- (Fiil Kökü) > Sür-eç (Fiilden İsim Yapım Eki).
V. Güçleşiyor: Güç (İsim Kökü) > Güç-leş- (İsimden Fiil Yapım Eki).
Cevap: C
9. I. Cümle: (Bu belgesel / Anadolu’nun unutulmaya yüz tutmuş zanaatlarını / gün ışığına çıkarıyor.)
Yüklem: gün ışığına çıkarıyor (Deyimleşmiş birleşik fiil, bölünmez.)
Özne: Bu belgesel
Belirtili Nesne: Anadolu’nun unutulmaya yüz tutmuş zanaatlarını
Dizilim: Özne - Belirtili Nesne – Yüklem
II. Cümle: (El emeğinin estetikle buluşması / bu yapıtta / titizlikle / işlenir.)
Yüklem: işlenir (Edilgen fiil.)
Özne (Sözde Özne): El emeğinin estetikle buluşması (İsim tamlaması grubu olduğu için bölünmez.)
Yer Tamlayıcısı (Dolaylı Tümleç): bu yapıtta (Nerede sorusuna cevap verir.)
Zarf Tümleci: titizlikle (Nasıl sorusuna cevap vererek eylemin durumunu bildirir.)
Dizilim: Özne - Yer Tamlayıcısı - Zarf Tümleci - Yüklem
III. Cümle: (Bakır ustalarının maharetli elleri / geçmişin mirasını geleceğe taşıyan birer köprüdür.)
Yüklem: geçmişin mirasını geleceğe taşıyan birer köprüdür (Sıfat tamlaması grubudur, bölünemez.)
Özne: Bakır ustalarının maharetli elleri
Dizilim: Özne - Yüklem
IV. Cümle: (Dar sokaklarda yankılanan çekiç sesleri / şehrin tarihî dokusuyla / bütünleşir.)
Yüklem: bütünleşir
Özne: Dar sokaklarda yankılanan çekiç sesleri
Zarf Tümleci: şehrin tarihî dokusuyla (Ne ile? sorusuna cevap veren edat grupları ÖSYM tarafından Zarf Tümleci kabul edilir.)
Dizilim: Özne - Zarf Tümleci - Yüklem
V. Cümle: (Geleneksel yöntemlerle şekillenen eşyalar / birer sanat eseri gibi / sergilenir.)
Yüklem: sergilenir
Özne: Geleneksel yöntemlerle şekillenen eşyalar
Zarf Tümleci: birer sanat eseri gibi (Gibi edatıyla kurulan grup, eylemin niteliğini belirttiği için zarf tümlecidir.)
Dizilim: Özne - Zarf Tümleci – Yüklem
Cevap: B
10. I. Cümle: "...serpilip..." sözcüğündeki "-ip" eki bir zarf-fiil ekidir. Eylemin yapılış şeklini veya sırasını bağlar.
II. Cümle: "...havalandırdığınızda..." (zaman anlamı katan -dığında) ve "...canlanarak..." (-arak/-erek) sözcükleri zarf-fiildir.
III. Cümle: "...olup..." sözcüğündeki "-up" eki zarf-fiildir.
IV. Cümle: "Ekosistemin temel taşı olan (sıfat-fiil) bitkiler, çevrelerindeki değişimlere farklı tepkiler verirler." Bu cümlede sıfat-fiil bulunmasına rağmen, eylemi durum veya zaman yönünden niteleyen bir zarf-fiil bulunmamaktadır.
V. Cümle: "...algılayıp..." sözcüğündeki "-ıp" eki zarf-fiildir.
Cevap: D
11. Ünlü Daralması: gülümse-yor> gülümsüyor (Fiilin sonundaki geniş ünlü olan "e", şimdiki zaman eki olan "-yor"un etkisiyle daralarak "ü"ye dönüşmüştür.)
Ünsüz Yumuşaması: oyuncak-ı > oyuncağı ve üşüdük-ü > üşüdüğünü (Sert ünsüzle biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşamıştır.)
Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşme): etraf-ta" (bulunma hâli eki -da)
Ünsüz Düşmesi: küçük-cük > Küçücük. (Kelime sonundaki "k" ünsüzü, küçültme eki "-cük" gelirken düşmüştür.)
Cevap: B
12. Öznel İfadeler: "Belirgin şekilde artmıştır", "estetik kaygının ön planda olduğu söylenebilir", "nitelikli çözümler", "kritik eşik" gibi ifadeler kişisel yorum içerir.
Kalıplaşmış Sözler: "Ayna tutmak" (bir durumu yansıtmak, tanıklık etmek anlamında) ve "vazgeçilmez durağı hâline gelmek" gibi deyimleşmiş/mecazlaşmış kalıplar kullanılmıştır.
Tanımlama: Metnin tamamında "Bu nedir?" sorusuna cevap veren, bir kavramı "X, şudur/denir" şeklinde açıklayan bir cümle bulunmamaktadır. Tanımlama ile açıklama karıştırılmamalıdır; metinde bilgi verilmektedir (açıklama) ancak bir terimin tanımı yapılmamıştır.
Karşılaştırma: "...estetik kaygının işlevsellikten daha ön planda olduğu" ve "...betonlaşmaya başladığı o kritik eşik öncesine" (öncesi ve sonrası) ifadeleriyle karşılaştırma yapılmıştır.
Neden-Sonuç İlişkisi: Metnin son cümlesindeki "Dolayısıyla" bağlacı, kent merkezlerinin neden vazgeçilmez durak olduğunu (sunduğu tarihî atmosfer sebebiyle) açıklayarak neden-sonuç bağı kurmuştur.
Cevap: C
13. I. Cümle: Boz ayıların her yıl tekrarlanan genel göç/yayılma alışkanlığından bahsediyor.
II. Cümle: Konu hâlâ boz ayılar olsa da odak noktası "son yıllardaki güncel ve istisnai bir durum" (yerleşim yerlerine yaklaşmaları) olmuştur. Paragrafın genelinde anlatılan "rutin göç mekanizması"ndan uzaklaşılmıştır.
III. Cümle: I. cümlede anlatılan "yolculuk" kavramına geri dönülmüş; bu hareketin beslenme temelli olduğu ve katedilen mesafe anlatılmıştır. (I ve III birbirine bağlıdır.)
IV. Cümle: Yolculuğun teknik detaylarına (rota belirleme, koku duyusu) devam edilmiştir.
V. Cümle: Yine bu göç rotasındaki alışkanlıklar ve yavruların eğitilmesi anlatılarak genel mekanizma tamamlanmıştır.
Cevap: B
14. II. Cümle (Giriş): Konuyu "optik ve radyo tabanlı gözlem araçları" diyerek iki ana başlıkta başlatan genel yargıdır.
I. Cümle: Girişteki ilk unsura (optik olanlar) gönderme yapar: "Bunlardan optik yapıda olanlar..."
V. Cümle: I. cümlede bahsedilen "optik düzenekleri" biraz daha açar ve örnekler: "...türleriyle gördüğümüz bu aygıtlar, görünür ışığı merkeze alır." (Baştan üçüncü)
IV. Cümle: V. cümlede belirtilen "ışık" odaklı çalışmanın sonucunu/şartını verir: "Bu sayede... ışık kirliliğinden etkilenmediği sürece net detaylar sunar."
II. Cümle: Giriş cümlesindeki diğer ana başlığa (radyo teleskopları) geçer: "Radyo teleskopları ise..." diyerek karşılaştırmalı bir kapanış yapar.
Sıralama: III - I - V - IV – II
Cevap: E
15.İkinci paragrafa geçiş cümleleri genellikle "genel bir yargı" ile başlar ve kendisinden önceki cümlede kullanılan "anahtar sözcük zincirinden" kopar. I. cümledeki "yasak" ve "kanun" kavramları, II. cümlede yerini "yaşam tarzı" ve "konfor" kavramlarına bırakmıştır. Bu, yeni bir paragrafın habercisidir.
Cevap: A
16. Paragrafın bütününde "erken yaşta" yapılan bir tercihin (hazır bilgi/dijital araçlar) "gelişim sürecindeki yapıya" (zihin/bilişsel kapasite) verebileceği zararlar üzerinde durulmuştur.
"Bilişsel esnekliğini tamamlamamış zihin", "olumsuz etkileyebilir", "kapasiteye zarar vererek köreltebilir", "sınırlanmasına neden olabilir".
A, D ve E Seçenekleri: Metinde bu araçların olumlu bir yönünden (verimlilik, bellek güçlendirme, hızlı gelişim) bahsedilmemiştir. Tam tersi, riskler vurgulanmıştır.
B Seçeneği: Metin yetişkinlerden değil, "erken yaşlardaki/genç" bireylerden bahsetmektedir.
C Seçeneği: Metnin ana iletisini tam olarak karşılar. "Erken dönemlerde kullanılması" ifadesi metindeki "çocukluk ve gençlik" vurgusuyla; "bilişsel kapasite üzerindeki ciddi riskler" ifadesi ise "zarar verme, köreltme ve sınırlama" uyarılarıyla bire bir örtüşmektedir.
Cevap: C
17. Parçanın odağında "Rhizo" yazılımının ismi ve çalışma mantığı yer almaktadır.
"Kök benzeri anlamına gelen rhizoma...", "Doğadaki bitki köklerinin ilerleme stratejisini taklit eden...", "Veri çok yoğunsa dağıtan, seyreltikse birleştiren çalışma ilkesi..."
A Seçeneği: Metinde veri güvenliğinden değil, verinin "dağıtımı ve yönetimi"nden (trafik) bahsedilmektedir.
B Seçeneği: Metindeki "Bitki köklerinin stratejisini taklit eden" ve "kök benzeri" ifadelerini tam olarak karşılar. "Doğadaki bir sistem" (bitki kökleri), "referans alınarak geliştirilmiştir" (taklit eden).
C Seçeneği: Tam tersine, yazılım veriler yoğunlaştığında onları "dağıtmaktadır".
D Seçeneği: Yazılım sunucu trafiğini (teknik altyapıyı) yönetmektedir; insanların iletişim kalitesine dair bir yargı metinde yoktur.
E Seçeneği: Sosyal medya örneği yazılımın mantığını açıklamak için verilmiştir, ticari başarısını ispatlamak ana konu değildir.
Cevap: B
18. A seçeneği: Malzeme ve işçilik vurgusu yapılmış, estetikten bahsedilmemiştir.
B seçeneği: Metindeki kavram çiftlerini (Teknik sağlamlık ve Estetik tasarım) tam olarak karşılar ve "hangisi önceliklidir?" sorusuyla yazarın "ikisi eşittir" cevabına zemin hazırlar.
C seçeneği: Yükseklik ve çevre uyumu metnin odağı değildir.
D seçeneği: Tarih ve yenilikçilikten bahsedilmemiştir.
E seçeneği: Eğitim metodolojisi değil, "ortaya çıkan eser" (yapı) tartışılmaktadır.
Cevap: B
19. B Seçeneği: Metindeki "...İslamiyet öncesi Türk devletlerindeki Kurultay geleneğiyle yapısal benzerlikler taşıdığı..." ifadesi bu seçeneği doğrular.
C Seçeneği: Metindeki "devlet işlerinin karara bağlandığı" (icra) ve "şikâyetlerin dinlendiği bir yüksek mahkeme vazifesi gördüğü" (yargı) bilgisi bu seçeneği doğrular.
D Seçeneği: Metindeki "en yetkili karar organı" ve "devletin adalet sembolü" ifadeleri simgesel ve otoriter önemini kanıtlar.
E Seçeneği: Metnin son bölümünde "XVIII. yüzyılda önemini kaybetmeye başlamış ve yerini Babıali merkezli yeni bürokratik kurumlara bırakmıştır" denilerek bu seçenek doğrulanmıştır.
A Seçeneği: Metinde Divan'ın "idari, adli ve askeri" gibi pek çok alanda yetkili olduğu belirtilmiştir. Ayrıca metnin başında "sadece askeri meselelerin tartışıldığı bir meclis gibi görünse de..." denilerek bu sınırlamanın yanlış olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla "yalnızca siyasi konularla sınırlandırıldığı" yargısı yanlıştır.
Cevap: A
20. B, C, D ve E seçenekleri: Metinde geçen "sosyal etkileşim merkezi", "yazarların ve sanatçıların buluşma noktası", "yeniden canlandırılmış" ve "farklı kesimleri bir araya getirme" vurgularıyla doğrudan örtüşmektedir.
A Seçeneği: Metinde kıraathanelerin "yalnızca çay/kahve tüketilen yerler olmadığı için sıradan bir ticari işletme özelliği göstermediği" özellikle vurgulanmıştır. Yani en başından beri "okuma evi" (kıraathane) amacı ön plandadır. "Sadece ticari kazanç kapısı" olduğu yargısı metne terstir.
Cevap: A
21. A, C, D ve E seçenekleri: Mobilya tarzı, fiyatlar, teknolojik sebepler veya gençlerin ilgi düzeyi gibi spesifik detaylara metinde yer verilmemiştir.
B Seçeneği: Metindeki "...antik çağlardaki pazar yeri (agora) tartışmalarıyla benzerlikler taşıdığı..." ifadesi bu seçeneği doğrular. Kıraathanelerin tarihsel süreçte başka bir medeniyetin benzer mekanlarıyla (agora) karşılaştırıldığına değinilmiştir.
Cevap: B
22. İlk cümlede yaratıcılık ve disiplinin "zıt" olduğu söyleniyor. Altı çizili söz ("kalıplaşmış yargı bahçesinde dinlenmeyi seçenler") bu zıtlık fikrine (önyargıya) inanan kişileri tarif ediyor.
B Seçeneği: "Yaratıcı süreçlerin planlı bir yaşam biçimiyle (rutinlerle) çeliştiği (zıttı olduğu) fikrini benimsemeye devam edenler" ifadesi tam karşılıktır.
Cevap: B
23. A, B ve E Seçenekleri: Metinde rutinlerin bir "iskelet" olduğu, zihni teknik detaydan kurtardığı ve üretimi yükselttiği vurgulandığı için bu yargılar Currey tarafından savunulur.
C Seçeneği: Metindeki "çabasız üretim, rutinleri bizim için görünmez kılar" ifadesini karşılar (fark edilmesini zorlaştırır).
D Seçeneği: Metinde başarının anahtarı olarak "duyguların bastırılması" veya "iç dünyadaki karmaşa" üzerinde durulmamıştır. Başarı, sadece disiplinin sağladığı altyapı (iskelet) ile ilişkilendirilmiştir. Bu yüzden Currey'in bu psikolojik analizi savunması beklenemez.
Cevap: D
24. A: "Uzman biyologlar" ifadesinden ulaşılır.
B: "Veriler aktarıldıktan sonra denize bırakılması" ifadesinden ulaşılır.
C: "Yuvalama kumsallarına olan sadakatleri" bilgisinden ulaşılır.
D: "Farklı bir sahilde görülmesiyle göç rotasının netleşmesi" bilgisinden ulaşılır.
E: Metinde işlemin canlı üzerindeki stresinden veya biyolojik etkisinden bahsedilmemiştir. Sadece teknik süreç ve veri toplama amacı anlatılmıştır.
Cevap: E
25. Metinde Carr için "modern izleme yöntemlerinin miladı olarak kabul edilir; böylece o, sistematik koruma çalışmalarına rehberlik eder" denilmiştir. Bu da günümüzdeki pratiklerin tarihsel dayanağı (temeli) olduğunu gösterir.
Cevap: B
26. Metinde birliğin "standart bir veri tabanı oluşturduğu" ve "popülasyon grafiklerindeki dalgalanmaların izlenmesini sağladığı" belirtilmiştir. Bu durum, canlıların takibi için bir sistematik/düzen geliştirdiklerini kanıtlar.
E seçeneği "tamamen durduracak" dediği için, A seçeneği "siyasi" dediği için, D seçeneği "yerel" dediği için metne terstir.
Cevap: B
27. İhtimal 1: Erdem ve Ferit'in "Sessiz Salon"da Olduğu Durum
|
Sessiz Salon (3) |
Grup Odası (4) |
Bireysel Kabin (2) |
|
Cihan |
Berke |
Damla |
|
Erdem |
Halil |
Asude veya İlayda |
|
Ferit |
Asude veya İlayda |
|
|
Gökçe |
Bu tabloda Asude, Gökçe ve İlayda kendi aralarında yer değiştirebilir (Asude ve İlayda'nın farklı yerlerde olması şartıyla).
İhtimal 2: Erdem ve Ferit'in "Grup Odası"nda Olduğu Durum
Bu ihtimalde Erdem ve Ferit ikilisi, Berke ve Halil'in yanına (Grup Odası'na) yerleşir.
|
Sessiz Salon (3) |
Grup Odası (4) |
Bireysel Kabin (2) |
|
Cihan |
Berke |
Damla |
|
Gökçe |
Halil |
İlayda (veya Asude) |
|
Asude (veya İlayda) |
Erdem |
|
|
Ferit |
Verilen bilgilere göre Damla kesinlikle bireysel kabinde çalışmaktadır. İlayda ve Asude’nin de (birbirinden farklı yerlerde olma kuralına bağlı olarak) bireysel kabinde çalışma ihtimalleri bulunmaktadır. Erdem ve Ferit ise kapasite ve blok kuralları gereği sadece grup odasında veya sessiz salonda bulunabilmektedir. Gökçe ise diğerlerinin yerleşimine göre sessiz salon veya grup odasında bulunabilir.
Cevap: C
28. Verilen bilgilere göre oluşan tablolarda; Erdem’in sessiz salonda çalıştığı durumda İlayda, grup odası veya bireysel kabinde; Erdem’in grup odasında çalıştığı durumda ise İlayda, sessiz salon veya bireysel kabinde çalışmaktadır. Dolayısıyla Erdem ve İlayda, yerleşim olasılıklarının hiçbirinde aynı bölümde denk gelmemektedir.
Cevap: A
29. Birinci durumda Gökçe grup odasında çalışmaktadır; Asude ile aynı bölümde çalışmadığı biliniyorsa bu durumda Asude mecburen bireysel kabinde çalışmaktadır. İkinci durumda Gökçe sessiz salonda çalışmaktadır; Asude ile aynı bölümde çalışmadığı biliniyorsa bu durumda Asude yine bireysel kabinde çalışmaktadır. Her iki olasılıkta da Asude'nin yeri sabitlenmektedir.
Cevap: A
30. Asude’nin sessiz salonda çalıştığı bilindiğinde; İlayda kural gereği farklı bir yerde olacağı için mecburen bireysel kabine yerleşir. Bu durumda Erdem ile Ferit’in boşta kalan grup odasına geçtiği, Gökçe’nin ise sessiz salondaki son kontenjanı doldurduğu kesin olacağı için tüm öğrencilerin yerleri netleşmiş olur.
Cevap: D