Türkiye'de Değişen Maarif Modelinin Analizi

1. "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" ve Müfredat Değişikliği

2024 itibarıyla kademeli olarak uygulanmaya başlanan bu yeni model, eğitimin merkezine "erdemli insan" ve "beceri odaklılık" kavramlarını koyuyor.

• Olumlu Yanı: Ezberci eğitimden uzaklaşıp, öğrencinin bilgiyi analiz etmesini ve hayata geçirmesini hedeflemesi teoride oldukça modern bir yaklaşım.

• Tartışılan Yanı: Bazı ders içeriklerinin (özellikle biyoloji ve tarih gibi) sadeleştirilmesi veya değiştirilmesi, bilimsel derinliğin azaldığına dair akademik çevrelerde endişe yaratıyor.

2. Sınav Odaklılık vs. Süreç Odaklılık

Türkiye'de eğitim sisteminin en büyük kronik sorunu, hâlâ LGS ve YKS gibi merkezi sınavların belirleyici olmasıdır.

• Değişim Çabası: Milli Eğitim Bakanlığı, son dönemde "ortak sınavlar" ve "süreç odaklı değerlendirme" (portfolyo) gibi yöntemlerle sınav baskısını azaltmaya çalışıyor.

• Gerçeklik: Okul içi sınavlar ne kadar değişirse değişsin, üniversiteye giriş sistemi değişmediği sürece aileler ve öğrenciler üzerindeki "yarış" baskısı devam ediyor.

3. Mesleki Eğitimin Ön Plana Çıkarılması

Son yıllarda "Mesleğim Hayatım" gibi projelerle meslek liselerine olan bakış açısı değiştirilmeye çalışılıyor.

• Neden Önemli? Sanayideki ara eleman açığını kapatmak ve genç işsizliğini azaltmak için bu çok kritik bir hamle. Organize sanayi bölgeleri içinde açılan okullar, öğrencilere doğrudan iş imkanı sunması açısından başarılı bulunuyor.

4. Dijitalleşme ve EBA

Pandemi ile ivme kazanan dijitalleşme süreci, EBA (Eğitim Bilişim Ağı) üzerinden devam ediyor. Ancak bu noktada fırsat eşitliği hala büyük bir soru işareti. Köy okulları ile şehir merkezindeki özel okullar arasındaki teknolojik makas, eğitimin niteliğini doğrudan etkiliyor.

Genel Bir Değerlendirme

Türkiye’de eğitimin en büyük zorluğu süreklilik. Sistemin çok sık değişmesi (sınav isimleri, müfredat, öğretmen atama kriterleri vb.), hem öğretmenlerin adaptasyonunu zorlaştırıyor hem de velilerde bir güvensizlik oluşturuyor.

Özetle: Modern dünyaya ayak uydurma çabası (kodlama, beceri temelli öğrenme vb.) takdir edilecek bir yöndeyken; bu değişimlerin ideolojik tartışmaların gölgesinde kalması ve bilimsel temellerin zayıfladığına dair algılar sistemin en zayıf karnını oluşturuyor.