KPSS GYGK Türkçe 4 Deneme EVP Akademi Çözümler | TEST 3
1. Cümlenin başında yer alan "dışına itilen" ifadesi, söz konusu kavramın olumsuz bir algıyla karşılandığını sezdirir. Cümlenin devamındaki "yoğun" ifadesi ve genel akış, bu durumun bir eleştiri odağına dönüştüğünü göstermektedir.
I. Boşluk: "Dışına itilen" ifadesiyle anlamsal bir bütünlük oluşturan "olumsuz bir yargıyla karşılanmış" sözü getirilmelidir.
II. Boşluk: Eleştirilerin ve yargıların yöneldiği durumu karşılayan "hedef" sözcüğü, "yoğun hedefi hâline gelmiştir" biçiminde cümleyi tamamlar.
Cevap: C
2. Parçada geçen "kilit taşı tecrübesi" ifadesi, mimari bir terim olan ve kemerlerin tepesinde yer alarak tüm yapının ayakta kalmasını sağlayan "kilit taşı" kavramından ödünç alınmıştır. Metin içerisinde bu söz, "düşünceleri düzene oturtan" ve "kuramların temelini oluşturan" olay olarak tanımlanmıştır. "Düşünce ve yetenek yapısını inşa eden" ve "merkezî öneme sahip temel yaşantılar" ifadesi, kilit taşının mimari ve mecazi işleviyle tam bir uyum içindedir.
Cevap: C
3. I. Cümle: "...ilişkilidir" veya "...ilgilidir" yapısıyla kurulan cümleler, kavramın ne olduğunu açıkladığı için tanımlayıcı nitelik taşır. (Doğru)
II. Cümle: "Örneğin" ile başlayan cümle, entelektüel bağımsızlık kavramının bir bilim insanı üzerinden kurgulanan durumunu sunar. (Doğru)
III. Cümle: İkinci cümledeki "iç huzursuzluk" (olumsuz duygu) ile "yönetmenin yolları" (baş etme yöntemi) doğrudan ilişkilidir. (Doğru)
IV. Cümle: Bu cümlede davranışın ne olduğu ve neyi açıklamaya çalıştığı anlatılmıştır; ancak bu yöntem bir eleştiri süzgecinden geçirilmemiş veya irdelenmemiştir (analiz/sorgulama yapılmamıştır). Sadece durum tespiti yapılmıştır. (Yanlış)
V. Cümle: "Amacındadır", "gayesindedir" gibi ifadeler eylemin temel nedenini/maksadını vurgular. (Doğru)
Cevap: D
4. A Seçeneği: Metinde serginin içeriği ve amacı belirtilmiş ancak "ilk" veya "en kapsamlı" olduğuna dair bir kıyaslama yapılmamıştır.
B Seçeneği: Metinde dokuma sanatının "canlılığını yitirdiği" ve "önemini kaybettiği" belirtilmektedir; bu, üretimin tamamen durduğu anlamına gelmez.
C Seçeneği: Metindeki "...XIX. yüzyılda önemini kaybetmeye başlayan" ifadesinden, bu tarihe kadar söz konusu geleneğin önemli ve değerli olduğu (önemini sürdürdüğü) anlamı kesin olarak çıkarılır. Ayrıca "çok kültürlü yapıda serpilen" ifadesi de farklı kültürlerin etkisini doğrular.
D Seçeneği: Sergide hangi yüzyıla ait eserler olduğu net değildir, sadece bu kültürün yeniden gündeme taşındığı bilgisi mevcuttur.
E Seçeneği: Çok kültürlülüğün sanatı şekillendirdiği söylenmiş ancak bunun "ekonomik kazanç kapısı" olduğuna dair bir bilgi verilmemiştir.
Cevap: C
5. I. Cümle: "William Herschel" özel isimdir, büyük harfle başlar. Tarihe gelen ek kesme işaretiyle ayrılmıştır. Yazım doğrudur.
II. Cümle: "Samanyolu" gök bilimi terimi olarak bir galaksi adıdır ve büyük harfle yazılır. Yazım doğrudur.
III. Cümle: "Güneş" sözcüğü, astronomi ve coğrafya terimi olarak kullanıldığında büyük harfle başlar. Yazım doğrudur.
IV. Cümle: "Gök cismi" ifadesi bir özel ad veya astronomik terim (Dünya, Mars gibi) değildir; genel bir tür adıdır. Bu nedenle "gök cismi" şeklinde küçük harflerle yazılmalıdır. Cümlede "Gök" şeklinde büyük harfle başlatılması yazım yanlışıdır.
V. Cümle: "Uranüs" gezegen adı olduğu için büyük harfle yazılır. Yazım doğrudur.
6. A Seçeneği: "Fuzuli" öznesinden sonra vurgu için virgül kullanılması ve eser ismine gelen ekin kesme işaretiyle ayrılması doğrudur.
B Seçeneği: Özneden (O) sonra gelen kısımlarda kendi içinde virgüllerle ayrılmış tür veya gruplar (öyküler, romanlar) olduğu için, özneyi ayırmak amacıyla noktalı virgül (;) kullanılması doğrudur.
C Seçeneği: Türkçede "ya... ya...", "hem... hem...", "ne... ne..." gibi tekrarlı bağlaçların arasına herhangi bir noktalama işareti konulamaz. Bu cümlede "ya" bağlacından sonra virgül kullanılması kural ihlalidir ve noktalama yanlışıdır.
D Seçeneği: Özneden sonra gelen eş görevli kelimeler (hızlı, değişken, durdurulamaz) virgülle ayrıldığı için özne noktalı virgül ile ayrılmıştır. Yazım doğrudur.
E Seçeneği: Sayılara getirilen eklerin ve kesirlerin yazımı ile ilgili noktalama kurallarına uyulmuştur.
Cevap: C
7. kayıp etmesine> kaybetmesine, beyin-imiz> beynimiz→ ünlü düşmesi
dinginlik-imizi > dinginliğimizi → ünsüz yumuşaması
dar-cık(küçültme eki) > daracık → ünlü türemesi
yüksek-el (isimden fiil yapım eki) - en (sıfat-fiil eki) > yükselen → ünsüz düşmesi
Cevap: E
8. I. Parıldayan: Kökü "par" sesidir. Işık bildiren bu kelime bir yansıma köktür. Dil bilgisinde tüm yansıma kökler isim kökü kabul edilir.
II. Büyüyemedikleri: Kökü "büyü-" eylemidir. Dolayısıyla fiil köküdür.
III. Kemirmiş: Kökü "kemir-" eylemidir. Dolayısıyla fiil köküdür.
IV. Serilmiş: Kökü "ser-" eylemidir. Dolayısıyla fiil köküdür.
V. Kırptıkları: Kökü "kırp-" eylemidir. Dolayısıyla fiil köküdür.
Cevap: A
9. Soru kökünde belirtilen kurala göre bir eylem geçişsizse (nesne alamıyorsa) ve edilgenlik eki almışsa o cümlede özne bulunması mümkün değildir.
A seçeneğinde "asılacak" yükleminin kökü olan "asmak" geçişlidir (bir şeyi asmak). Bu yüzden "yarışma sonuçları" sözde özne görevindedir.
B seçeneğinde "hazırlandı" yükleminin kökü olan "hazırlamak" geçişlidir (bir şeyi hazırlamak). Bu yüzden "salon" sözde özne görevindedir.
D seçeneğinde "taşındı" yükleminin kökü olan "taşımak" geçişlidir (bir şeyi taşımak). Bu yüzden "eskiyen kitaplar" sözde özne görevindedir.
E seçeneğinde "boyandı" yükleminin kökü olan "boyamak" geçişlidir (bir şeyi boyamak). Bu yüzden "tüm sınıflar" sözde özne görevindedir.
C seçeneğinde ise "yürünmez" yükleminin kökü olan "yürümek" geçişsiz bir fiildir. "Neyi yürümek?" veya "Kimi yürümek?" sorularına cevap vermez. Geçişsiz olan bu fiil "-n" edilgenlik ekini aldığında cümlede herhangi bir özne (gerçek veya sözde) bulunmaz. "Yürünmez" olan nedir? sorusunun cümlede bir karşılığı yoktur; burada sadece eylemin genel olarak yapılamayacağı ifade edilmiştir.
Cevap: C
10. Miktar Zarfı: "Çok parlak" (Sıfatı derecelendiren miktar zarfı mevcuttur.)
Niteleme Sıfatı: "Dijital dünya", "küçük projeler" (Nasıl? sorusuna cevap verir, mevcuttur.)
Soru Sıfatı: "Hangi sektörler" (İsmi soruyla belirtir, mevcuttur.)
İşaret Zamiri: "Bu çağda" ifadesindeki "bu" ismi belirttiği için işaret sıfatıdır. Metinde ismin yerini tutan bir işaret zamiri yoktur.
Belgisiz Sıfat: "Bazı fikirler", "her girişimci" (Belirsizlik bildirir, mevcuttur.)
Cevap: D
11. I. Dizilmiş (ciltler): İsmi nitelediği için sıfat-fiildir.
II. Sararmış: "Sayfalar sararmış (yüklem)" şeklinde bitmiş bir eylemi bildirir; ismi nitelemez. Ek-fiil alarak yüklemleşmiş bir çekimli fiildir (kip eki).
III. Dökülmüş (kenarları): İsmi nitelediği için sıfat-fiildir.
IV. Yayılmış (haritadaki): İsmi nitelediği için sıfat-fiildir.
V. Silinmiş (çizgiler): İsmi nitelediği için sıfat-fiildir.
Cevap: B
12. Tartışma: Yazar, modern insanın doğadan kopuşuyla ilgili kendi öznel görüşünü ortaya koyduğu için mevcuttur.
Karşılaştırma: "Atalarımız" ile "modern insan" arasındaki yaşam farkı kıyaslandığı için mevcuttur.
Örnekleme: "Toprak kokusu", "rüzgâr fısıltısı" gibi kavramlarla doğa unsurları örneklendiği için mevcuttur.
Betimleme: Metin bir düşünce yazısıdır; bir mekanı veya varlığı zihinde resmedecek ayrıntılı görsel nitelemeler yapılmadığı için yoktur.
Gerekçelendirme: "Çünkü insan, ait olduğu yerden uzaklaştıkça..." ifadesiyle durumun nedeni açıklandığı için mevcuttur.
Cevap: D
13. I, II ve III. Cümleler: Karagöz oyununun genel tanımına, karakter yapısına ve sanatçının (hayalî) tekniğine odaklanmaktadır. Oyunun genel çerçevesi çizilmiştir.
IV. Cümle: Konu; oyunun teknik yapısından ve içeriğinden, "icra ediliş biçimine (doğaçlama olması)" ve metin yapısına kaymıştır. Yeni bir anlatım odağı başlamıştır.
V ve VI. Cümleler: Doğaçlama unsurunun sonuçları ve bu sanatın geleceğe aktarılması konularıyla devam ederek IV. cümlede başlayan yeni izleği sürdürmüştür.
Cevap: C
14. I, II, IV ve V. Cümleler: Fener balığının avlanma mekanizmasını ve bu süreçteki biyolojik iş birliğini (balık-bakteri ilişkisi, ışığın kullanımı, avın yakalanması) aşama aşama anlatmaktadır.
III. Cümle: Okyanus canlılarının genel savunma mekanizmalarından bahseden çok geniş ve kapsayıcı bir yargıdır. Fener balığının özel "avlanma" tekniğine odaklanan metnin akışını sekteye uğratmıştır.
Cevap: C